Новите зборови во Оксфордскиот речник се во знакот на пандемијата

116

Годинава донесе сеизмички промени во нашите животи, а издавачите на Оксфордскиот речник велат дека не можеле се да одлучат само за воведување на еден збор, па затоа избрале неколку, објавија британските медиуми.

Овие зборови и изрази го отсликуваат „расположението, моралните ставови и главните теми“ од 2020 година. Меѓу нив се ковид-19, целосно затворање, карантин, круг на поддршка, антимаскер, слоганот „Црните животи вредат“ и други. Употребата на зборот пандемија скокна за 57.000 проценти во споредба со минатата година, според Оксфордскиот речник.

„Не се сеќавам на ниту една година во однос на тоа дека англискиот јазик е сличен или дури и сличен на оваа. Нашиот тим во Оксфорд забележа стотици важни нови зборови, чија употреба се зголемува како што одминува годинава, и секој од нив заслужува да биде зборот на годината. Иако вакво нешто не се памети, тоа е малку иронично. Годината што не остави без зборови донесе нови зборови како ниедна друга до сега – вели Каспер Гратвол, претседателот на „Оксфордскиот речник“.

Сите јазици се развиваат, а темпото на еволуција нагло се забрза оваа година.Во ерата на дигиталните медиуми, новите зборови влегуваат во масовна употреба побрзо од кога било.

Пандемијата ги изнесе на виделина веќе познатите зборови како што е вирусот корона, но исто така создаде неологизми како што е името на болеста ковид-19. Она што е уште поизненадувачки е како вестите влијаеле на употребата на нови зборови и изрази. Слоганот на движењето „Црните животи значат“, кој се користеше дури и пред смртта на Џорџ Флојд, доживеа експанзија како никогаш порано. Вестите исто така влијаеја на помала употреба на зборот „брегзит“ за 80 отсто, иако сега е во најкритична фаза.

Издавачите на Оксфордскиот речник велат дека користеле квантитативни мерења за да ја утврдат моменталната слика за употребата на англискиот јазик. 

– Забележавме дека се појавија нови зборови, како и дека некои зборови што веќе се користеа повторно влегоа во употреба, а англискиот јазик се разви брзо за да оди во чекор со настаните што ја одбележаа годината – соопштија издавачите, кои ги поделија зборовите во неколку области.

Јазикот за пандемијата на коронавирусот

Зборот коронавирус се користи од 60-тите години на минатиот век, но досега го користеле „претежно медицински професионалци“. Сепак, од април оваа година, тој стана „еден од најчесто користените зборови на англиски јазик“, но во мај беше надминат од името на болеста предизвикана од вирусот ковид-19. Од март многу почесто се користат зборови како што се маски, ракавици, медицинска опрема, круг за поддршка, луѓе за поддршка, работници кои се први на удар и слично.

Изрази како што се носење маска, антимаскер и срамот за неносење маска се некои од „негативно обоените зборови што го отсликуваат ставот кон носењето маска“. Зборот суперпреносител, кој датира од 70-тите години на минатиот век, започна да се користи широко во октомври, кога вирусот тропна на вратата на Белата куќа. Терминот повторно отворање се користеше се почесто со приближувањето на летото. Коронавирус: Што значи да се „израмни кривата на ширење“ и зошто е важно.

Технологија и работа од дома

Употребата на фразата (работа) од дома од март е зголемена за околу 300 проценти. Со оглед на тоа што повеќето луѓе се среќаваат со колегите преку онлајн платформата  Зум, не е изненадувачки што зборовите „мјут“ и „анмјут“ (анг. mute и unmute) доживеаја експанзија, што значи вклучување и исклучување на микрофонот преку кој се комуницира со другите учесници на состанокот.

Меѓу поимите чијашто употреба е зголемена се работен одмор, чија употреба е зголемена за околу 500 проценти, како и кованицата „стејкејшн“ која се однесува на одмор поминат дома (staycation), што се користи 380 проценти почесто од порано.

Социјални движења, интернет и политика

Годинава беше обележана и со зголемување на активизмот, и покрај апелите за одржување на физичката дистанца.

Често можеше да се слушне името на движењето „Црните животи значат“, создадени како одговор на убиството на невооружениот Афроамериканец Џорџ Флојд во Минеаполис.

Употребата на терминот „теории на заговор“ скоро двојно се зголеми помеѓу октомври 2019 и октомври годинава.

Од друга страна, зборот „Брегзит“ се користеше 80 проценти помалку оваа година отколку во минатото, а почесто се користеше терминот „култура на откажување“ (анг. cancel culture), што се однесува на игнорирање на јавни личности кои направија нешто што е општествено неприфатливо.

Животна средина

Медиумско покривање на климатските промени е намалено, се вели во извештајот.Сепак, се појави нов збор антропопауза (енг. anthropause) што се однесува на „глобалното намалување на патувањата и другите форми на човечка активност што резултираше со намалување на загадувањето на бучавата и светлината“.