Лобирање на наш начин - нема пари, нема практика, нема моќ

Останати вести

Малите земји што не се ниту политички, ниту финансиски моќни се водат според онаа народната: да се испружат нозете колку што е долга чергата. Ваквиот начин на лобирање, било за да се подобри имиџот на земјата во меѓународната заедница или за да се протуркаат некои нејзини ставови, е сива зона - за разлика од другите, немаме ниту регулатива, ниту некоја воспоставена практика

Додека западните земји главно своите интереси ги туркаат преку професионални лобисти и фирми на кои тоа им е работа, кај нас интересите на државата се промовираат преку официјалните претставници, а помалку преку специјализирани компании. Практиката говори дека активностите што особено добиваат на значење поради спорот за името, се повеќе свртени кон Соединетите Американски Држави, отколку кон ангажирање експерти во Брисел.

Малите земји што не се ниту политички, ниту финансиски моќни се водат и според онаа народната: да се испружат нозете колку што е долга чергата. Ваквиот начин на лобирање, било за да се подобри имиџот на земјата во меѓународната заедница или за да се протуркаат некои нејзини ставови, е сива зона - за разлика од другите, немаме ниту регулатива, ниту некоја воспоставена практика.

За Македонија велат дека клучно е да има чувство за пропорција, односно да се знае што може да се направи и каде, а што не. Значи потребна е свест за политичката моќ и позиција на меѓународната сцена. Оттука дел од аналитичарите укажуваат дека во ваква ситуација потребно е да се води умна политика, таква што ќе биде прифатлива за другите, а земјата да има добивка.

- Залудно е да ги користите истите методи што ги користи оној што на меѓународната сцена е посилен од вас. Ако некој има повеќе пари, влијание, не може да му парирате, мала држава не може да се носи со тој товар - вели Денко Малески, професор по меѓународна политика на правниот факултет „Јустинијан Први“.

Малески зборува за неговото искуство како министер за надворешни работи во времето на осамостојувањето на Македонија.

- Тогаш беше ангажиран Џон Битов, кој, пак, работеше со лица што ги знае главно во Канада, но и воопшто во Северна Америка. Со негова помош беше договорена средба со тогашниот американски заменик-државен секретар Лоренс Игелбергер, кому му беа презентирани македонските приоритети - вели Малески, кој смета дека улогата на лобистите е, пред сé, да ги отворат вратите, а потоа претставниците од земјата на најдобар можен начин да го искористат тоа.

За првите обиди за лобирање во периодот на меѓународното признавање на земјава зборува и Благој Зашов, кој беше активен во периодот на отворање на македонската мисија во Советот на Европа.

- Таму одеше полесно за разлика од она што подразбира лобирање за време на почетоците на македонското осамостојување. Во Советот на Европа постоеше волја за вклучување на земјите, бидејќи целта на организацијата е промоција на демократските вредности - вели Зашов.

Обиди за ангажирање професионалци

Во 2005 година Министерството за надворешни работи склучи прв договор со фирма за лобирање блиска до Брус Џексон, од меѓународната невладина организација „Демократии во транзиција“, познат како еден од најголемите заговорници за проширување на НАТО. Освен што целта на ангажманот беше интеграција на Македонија во Алијансата, оваа фирма имала задача да ги промовира и македонските интереси во Соединетите Американски Држави.

- Таа успеа да ги наметне темите што беа од интерес за Македонија, за кои разговаравме на средбата во 2005 година со тогашниот американски претседател Џорџ Буш - вели Владо Бучковски, кој во тој период беше премиер.

За услугите во таа 2005 година Македонија плати околу 250 илјади долари.

Сличен, но неуспешен ангажман на лобистичка фирма имаше и во 2007 година за да и се укаже на меѓународната јавност колкаво е значењето Македонија да се вклучи во НАТО, односно да добие покана на самитот во Букурешт, следната 2008 година. Грција неформално ја блокира поканата за Македонија поради спорот со името.

Во контекст на актуелниот спор за името Малески укажува дека Македонија не може да им парира на Грците, кои имаат силно лоби во САД. Американците во Грците гледаат како на значаен дел од гласачката машина, бидејќи се многубројни, а имаат и многу пари. Нивното влијание е големо поради тоа што тие со генерации живеат таму, се школуваат таму и се „инсталирани“ во сите институции, во Белата куќа и во Стејт департментот. Грчкото лоби се смета за второ по моќ, веднаш по еврејското.

Грчките официјални претставници, пак, се присутни и на сите состаноци на влијателните неформални здруженија, како на пример на групата Билдерберг, составена од светски моќници за кои се верува дека управуваат со светот како неофицијална, но многу влијателна меѓународна организација. Македонското лобирање и дијаспората вклучена во тоа се сосема поинаква приказна. Тоа се луѓе главно заминати во период на распадот на Југославија. Таму дури сега се појавуваат првите кадри школувани во Америка и затоа сето тоа повеќе личи на импровизација отколку на сериозно лобирање. Македонците не се дел од тамошната елита. Скромни обиди прави Обединетата македонска дијаспора, но тоа во никој случај не може да се спореди со грчкото лобирање.

Влијанието на грчкото лоби, пак, се гледа и во конкретните документи во кои за Македонија се вели дека има територијални претензии, дека не сака решение на спорот со името и слично. И тоа е преточено во официјални документи на Конгресот, Стејт департментот.

На пример, се смета дека дело на тоа лоби е и акцијата во февруари минатата година, кога 30 американски конгресмени излегоа со тезата дека Македонија е закана за територијалниот интегритет на Грција, која во форма на официјален допис ја упатија до американскиот претседател Барак Обама.

Од 2004 година до денес како лобисти за Македонија се спомнуваа и Теодор Вајгел, поранешен германски министер за финансии, и Ерхард Бусек, кој беше прв човек на Пактот за стабилност. Минатата година беше формирана и група за пријателство во Европскиот парламент, но практиката не покажува некои резултати. Годинава, поради кризата, два договори со фирми за лобирање, една од Вашингтон и една од Берлин, се ставени во мирување.

Лобирањето во ЕУ и во САД

Лобирањето во светот денеска е многу ценета, солидно платена работа. Во САД се регистрирани 36 илјади лобисти, а само во Вашингтон 13 илјади. Тоа е сериозна индустрија со 3,47 милијарди долари годишен приход.

Освен Вашингтон, голем лобистички центар е и Брисел, каде што се регистрирани околу 16 илјади лобисти, а со тоа се занимаваат дури 2.500 невладини организации. Канцелариите на овие организации имаат годишни приходи 60 до 90 милиони евра.

Колку наплаќаат лобистите за својата работа? Паушал за лобирање за да се добие одреден конкурс е околу 200 илјади евра или за еден час околу 800 евра.

Европската комисија во почетокот на годинава го почна проектот за отворање онлајн-регистер за лобисти. Организациите во овој регистер треба јасно да наведат кои се нивните цели, во кои области имаат интерес да влијаат врз донесување на одлуките, а треба да информираат и кој ги финансира и кои им се клиентите.

Потпретседателот на Европската комисија, Сим Калас, одговорен за регистарот, вели дека транспарентноста е нужна поради големите суми пари што се вртат во овој бизнис.

- Голем политички успех е што има волја кај лобистите да се запишат во регистарот - изјави неодамна Калас.

Недоволно дефинираната улога на лобистите е причина зошто во многу земји лобирањето се смета за активност од која нема корист. Според истражување спроведено минатата година, во Полска само 3 проценти од политичката елита сметаат дека лобирањето позитивно придонесува за демократијата. Од друга страна, пак, 57 проценти од политичарите во Унгарија и во Италија веруваат дека лобирањето има позитивно влијание на демократските процеси.

Земјите од нашиот регион во Брисел имаат вкупно 14 канцеларии, од кои пет се хрватски, три од Србија, и по една од Република Српска и Црна Гора.

Хрватска е најнапредна и има осум лобисти во центарот на ЕУ.

Хрватските институции информираат дека за лобирање земјата за четири години потрошила околу 1,1 милион евра, односно во просек годишно 280 илјади евра. Медиумите во регионов, пак, тврдат дека за таа цел Косово само во 2008 година, кога ја прогласи независноста, потрошило 3 милиони евра.

Високите суми што ги наплаќаат лобистите се причина да се бара поголема транспарентност. Нетранспарентниот начин на трошење пари беше причина поранешниот хрватски амбасадор во Вашингтон, а потоа и во ОН, Невен Јурица, да добие кривична пријава за проневера на 120 илјади евра, по што во април годинава беше осуден на 18 месеци затвор.

Како настанал терминот?

Лобирањето е старо колку и човечката цивилизација, но професионалното лобирање во САД се поврзува со претседателот Грант во 19 век, кој често излегувал од Белата куќа и седел во лобито на хотелот „Вилард“. Некои луѓе го откриле тоа и оделе во лобито во хотелот за да влијаат кај претседателот за одредени интереси, идеи и проекти. Тој ги нарекувал лобисти бидејќи постојано се врткале по лобито на „Вилард“.

Мали тајни на современите мајстори

Ако сте лобист во Брисел и сакате да придобиете некого, никако не викајте го на ручек или на вечера. Тој начин на лобирање едноставно не носи резултати. Само 2 проценти од оние што носат одлуки во институциите на ЕУ наведуваат како дружењето со скапи вина, лосос и други специјалитети користи во обезбедување информации за закони и прописи на кои работат. Дури и деловните ручеци и приеми се губење време, сметаат оние што лобираат. Така барем укажуваат од „Бартон - Мерстелер“, една од водечките лобистички компании, која во 2009 година спроведе истражување за ставовите на европските политички елити за лобирањето. За разлика од раскошните ручеци, состаноците „лице в лице“ се значително подобра техника за лобирање.

Автор: Слаѓана Димишкова

Веста е прочитана: Оценка:

Оставете коментар

Правила за објавување на коментарите

варена_жаба
До “читетел“. Ајде полека да објаснам: Дописот од 30-те конгресмени и писмото од 364-професори до Обама, како и документите во Стејт депратментот (кои?) покажуваат како ТИЕ гледаат на проблемот, од нивна гледна точка. ТВРДИШ дека, ако сме биле наследници на античка Македонија тогаш “само по себе“ ќе ни припаднела и денешната територија од денешна Грција. Обратно пак, НЕ ТВРДИШ дека, ако денешните Грци се наследници на античка Македонија, тогаш на денешна Грција “само по себе“ не и’ припаѓа територија од денешна Македонија?! Нели е тоа противречно? Што се однесува до материјалното културно наследство (културни слоеви), тоа припаѓа на државата во чии граници се тоа се наоѓа, доколку не е насилно или нелегално одземено. Затоа, за него се грижи дотичната држава, а не некоја друга. Тука го вбројувам и римското, и византиското, и турското, но и праисториското, неолитот и тн. Чие наследство е старото грчко писмо, а чие наследство е денешното латинско писмо и римските градби денес? Територијата Македонија во 1913 била дел од огромна држава, Османска империја, во која што претходно припаѓале и новосоздадените држави: Србија, Бугарија со своите народи (Српски Словени, Бугарски Словени – кажано според вашиот употребен именски образец “Македонски Словени“), Грција и Албанија. Како што гледате, секаде е исто, но за Република Македонија се бара нешто посебно т.е. да се преименува, т.е. да се деноминира. Зошто???

Дебиласто
Подебиласто толкување за тоа каде е Голема Македонија не може да се даде,освен ако не е во прашање МуССо!Се знае каде е територијата на РМ,не е ни во Грција,ниту во Бугарија !Ако Македонија посакува туѓи територии,тоа не била Голема Македонија.Кога Македонија имала држава на териториите на картита со краците,Солун,Пирин?Баба ми ли сакаше конгрес во Солун.Егејскте фрустрации и носат штета на нашата држава!Александар-Македонец, Јустинијан-Македонец,Аристотел-Македонец, Коњолуб (Филип)-Македонец, Вологлав (Букефал)-Македонец.Само егејскиот патриотизам веднаш исчезнува,ако има шанса да им ги плати некој имотите.Тогаш името станувало “метафдизичко“ прашање.Лесно човек може да се разбере со писмени и неписмени,тешко е со полуписмени муССиња!

Dr.Coci
Makedonskata Dijaspora (pretezno vo Detroit/Michigan a i vo Florida, Ohio, Indiana, Illinois...i drugite sojuzni drzavi) lobira so "makedonska vestina na lobiranjeto" (kako i so : "Makedonska vestina na vojuvanjeto" od pokojniot Pandil Kosturski, lobira so licen primer, principi i vrednosti sto se zaednicki so AMerika i Amerikancite, a ne so bisagji so pari (sto bi rekle vo POMNI). So takvo "skromno" lobiranje bese izlobirano se, a ne so plakjanje lobisti. Spomnuvanjeto i insistiranjeto vo tekstot na organizacijata t.n. Obedineta Makedonska Dijaspora- (sto e ne samo nova, ami novokomponirana muzika na vlasta za da pokaze deka ima "svoja dijaspora") e dovolna ilustracija za pristrastnosta na tekstot. Inaku doticniot Dzekson i na nemu slicni, ne mozat da ubedat nikogo i nisto vo SAD vo odnos na Makedonija, ako nie Makedoncite ne im pokazavme na AMerikancite koi sme i sto sme kako Makedonci (porakata do nas od pokojniot Vladika Dedo Mihail od 1990-Detroit). Za zal nitu nego, a eve nitu nas ne ne stavaat nitu vo esapot (a site od prethodnite vladi bea prozvani i sooceni i tuka na lice mesto so faktite) deka postoime i deka sekade kade sto pridnale vratite im bile otvoreni siroko tokmu zaradi nas Makedoncite i naseto ako veke taka sakate da go narecete LOBIRANJE! Internet e prepoln so dokazi, za zal Makedonskata javnost uporno se drzi vo temnina i i se servira deka "lobiranjeto noselo rezultati". Neli vidovme kade oddele i kako bile pereni parite vo Grcija za t.n. lobiranje. Toa e stil na rabota, na kanalizirano perenje pari, samo sto vo ovoj slucaj se vika "namensko trosenje". Pretstavuvanjeto na Makedonija pred svetot vo najubavo svetlo (kultura, sport, nauka...ili pak na nekoja fabricka linija...) e najubavoto lobiranje! Ima cel roman da se napise ( a vo moda se doktorskite disertacii)nekoi i odbranija disertacii na ovaa tema...proverete go internet pa ke vidite sto citiraat doktorantite za Dijasporata. Eve eden biser sto e rezultat na naseto "lobiranje" : http://www.youtube.com/watch?v=rsYGXCRFO-M Na Makedonski vo US COngress Candice Miller: Da zivee slobodna Makedonija!

ФИЛИПП
НЕЕЕЕ Денко Малевски пак!

Musso
Лобирањето не ми фаќа око, и е активност за која не би арчел пари - ни народни, а ни мои. Туку ме “интригираше“ ЖИВАТА ЖАБА. Генијално глупаво поставено прашање - жабокречино. Па во никоја друга земја нема голема Македонија. Можеби има голема Албанија, голема Србија, гољама Б`лгарија, ама Македонија е тука ЖАБО крастава, а не во “некоја друга земја“ - ако случајно не си знаела....

читател
Ајде полека да објаснам. Што мислите, што покажуваат документите во Стејт департментот, дописот на 30-те конгресмени, и писмото на 364-те професори до Обама ? Покажуваат дека ВМРО со својата политика ја прикажува Р. Македонија како наследничка на античка Македонија. Тоа само по себе значи дека нас ни припаѓа територијата на античка Македонија и престолнината Пела, иако тие се наоѓаат на територија на денешна Грција. Тоа го потврдуваат и картите на голема Македонија кои ги експлоатира ВМРО. Зар не се гледа кој е со тоа загрозен ? Кој е тој што ќе го отфрли тврдењето на 364-те професори по историја и археологија од античкиот период, дека античките Македонци, Филип и Александар, биле Грци, а античка Македонија исто така Грчка? Што е чудно што сите тие конгресмени, професори од сите светски универзитети и воопшто целокупната светска историја која е општо прифатена, тврдењето на ВМРО дека сите тие не се во право, дека античка Македонија била наша, го разбира како ТЕРИТОРИЈАЛНИ ПРЕТЕНЗИИ НА Р. МАКЕДОНИЈА КОН Р. ГРЦИЈА ? Што се однесува до културното наследство, нормално е дека се она што на овие простори го оставиле народите и цивилизациите кои живееле на овие простори ( самата формулација кажува ), е дел од нивната култура и цивилизација, како што она што го створил нашиот народ е дел од нашата култура. Не може Грчкото писмо, или римските градби, да се дел од нашето културно наследство. Зар џамиите кои ги граделе Турците се дел од нашето културно наследство? Зар тоа го створиле нашите предци за да го наречеме наше наследство. Чии се гробниците на туѓите војници останати од војните во нашата држава? Друго што мораме да признаеме е тоа што територијата Македонија која 1913 година ја поделиле помеѓу себе Бугарија, Грција и Србија, не била држава Македонија, туку на жалост, само територија на која живееле Македонските Словени како народ кој никој не го признавал. Сигурно дека не го одобрувам пеењето на грчките војници, но со тоа се устрами Грција пред светот и тоа оди во наш прилог. Ние треба да пазиме на нашите постапки и да не правиме грешки со кои ги губиме пријателите во светот и нивната подршката за зачувување на нашето име.

варена_жаба
Во која друга држава војници од ОФИЦИЈАЛНА војска пеат за дерење на нечии човечки кожи?!!!

Жива жаба
Во која друга држава премиер полага цвеќе под картата на голема Македонија?!!!

варена_жаба
Во кои тоа официјални документи и официлални државни органи и институции, е кажано и напишано, дека сме ДИРЕКТНИ потомци на Филип и Александар? Да не случајно директни потомци се денешните Грци? Ние имаме право да тврдиме дека дел од нашето историско наследство е поврзано и со античките Македонци, заради нашата географска положба. Ние, како држава Република Македонија, сме наследници на дел од културното наследство на античка Македонија (на пр. археолошки ископини што се откриени, се откриваат и ќе се откриваат, Хераклеа и др.), тоа е НЕПОБИТЕН ФАКТ. Чие наследство се тие, според Вас? На кого да му се отапи? Што се однесува до “политиката на антиквизација“, кој со таа “антиквизација“ е загрозен, дали ЕУ или НАТО? Кој народ или земја, има ЕКСКЛУЗИВИТЕТ над тоа што во последно време, само кај нас се нарекува “антиквизација“? Кои тоа карти го уплашија светот. Та зарем такви карти немаат скоро сите земји, особено балканските, на интернет, во книги и учебници, во слаткарници и берберници? Тие карти се многу помалку страшни и загрозувачки од маршевите на ОФИЦИЈАЛНИ војници кои пеат и повикуваат на дерење на нечии човечки кожи. Сигурно постојат официјални документи на Конгресот во Стејт департменот и за тоа, но и за народ кој што не смее да зборува и пишува на својот мајчин јазик, во државата во која што живее. Зависи само кои од тие документи ќе му бидат претставени на претседателот Обама, на 30-те конгресмени и на 364-те универзитетски професори, на кои што се повикуваш. Делот од античка Македонија што географски се наоѓа во Република Македонија, не е присвоен туку ПРИПАЃА, според меѓународно признати и од никого неоспорени државни граници. Како што никој не и‘ оспорува на Грција своите северни административни провинции за го содржат името Македонија. Прифаќањето на компромис дека античкото наследство припаѓа само на современа Грција е долгорочна ТЕРИТОРИЈАЛНА ПРЕТЕНЗИЈА на Република Грција кон Република Македонија! Тоа секогаш да го имате во предвид во Вашите коментари.

Dedo Boris - Bitola
Od seto izneseno na aftorkata,na rajata od juzhnive komshii , kje i bide jasno,kade se bakchsosani bilionite , shto sega im go donesoa , zatemnuvanjeto na sonceto,vo sivata materija. Kolku za nashe "dobro",t.e. da ni bide jasno,koj e koj,pochesten so pseudo danajski darovi,dovolno e da gi prochitame-neprochitanite.Ako ni e dojdeno do vistinata. Poplochuvanjeto na patot na "dobri nameri" so vakavski zlatnici , odamna e poznato kade vodi.Vo demokratija , sigurno ne.

читател
Дали постои некое лоби во светот кое ќе успее да ја внесе Р. Македонија во ОН, ЕУ и НАТО како наследничка на античка Македонија, а со тоа и наследничка на територијата на античка Македонија, а нас македонците, како потомци и наследници на Филип и Александар? Тоа сигурно никој не може. А дали на Грција и требаат лобисти? Сигурно не, затоа што најголем лобист за Грција е ВМРО ДПМНЕ, кое во 1990 година демонстрираше на границата со Грција со карти на голема Македонија, а денеска ја форсира политиката на антиквизација. Зар требаше некој да лобира кај ОН и Советот за безбедност, кога од сите беа видени тие карти и кога сите го слушаа ВМРО како својот втор конгрес го закажува во „ нашиот “ Солун. Што повеќе требше да се направи од тоа, за нашата држава да не биде примена во ОН како Р. Македонија туку како ФИРОМ? Тоа случување, и денешната политика на антиквизација, која ја води ВМРО е најсилното лобирање на Грција. Димишкова вели дека во официјални документи на Конгресот во Стејт департментот стои дека Македонија има територијални претензии и дека 30 американски конгресмени упатиле допис до Обама дека Македонија е закана за територијалниот интегритет на Грција. Доказ за тоа е она што го направи ВМРО во 1990 и што го прави денеска со антиквизацијата. Зар некој требаше да лобира кај, до сега, 364-те универзитетски професори по историја и археологија од цел свет, да испратат писми до Обама дека ВМРО ја присвојува не само историјата на антиката, туку ја присвојува и територијата на античка Македонија, представувајќи ја Р.Македонија како наследничка на античка Македонија, и денешните Македонци како наследници на античките Македонци? Зар не се гледа дека официјалните документи на Стејт департментот, дописот на 30-те конгресмени и писмото на 364-те универзитетски професори, се резултат на погрешната политика на ВМРО со која ние сме потомци на античките Македонци и античка Македонија е наша? Зар не се гледа дека никој не го негира нашето име и името на нашиот народ и држава? Единствено што се негира е тоа што ВМРО, користејќи го името Македонија, Р. Македонија сака да ја прикаже како наследничка на античка Македонија. Изгледа парадоксално, но е вистина - Светот го брани нашиот идентитет велејќи дека НЕ СМЕ антички Македонци, а ВМРО го уништува нашиот идентитет, велејќи дека ние СМЕ антички Македонци, уништувајќи ги со тоа и шансите да го сочуваме името Македонија!