Интернетот малку ги плаши Македонците

Останати вести

Експертите велат дека единствениот лек против стравот од глобалната мрежа, каде што сечиј живот и кариера може да бидат уништени е максимата „Не верувај во сé што ќе видиш на Интернет“

Дали сте размислувале дека секој може на Интернет да објави или да монтира дискредитирачка видеоснимка, текст или аудио и со тоа засекогаш да ви ги уништи угледот и кариерата? Оваа закана важи и за оние што сé уште не знаат ни како се вклучува компјутер. За ова секако размислува Љубе Бошковски, кој не може да ја избрише снимката што се појави на Интернет од неговото сведочење пред хашките истражители, или, пак, Сашо Аќимовски, поранешниот директор на пазарната инспекција, чија кариера е засекогаш уништена, по објавување на „Јутјуб“ на аудиоснимка каде што наводно бара рекет од угостители.

Во светот ова се нарекува интернет-фобија.

Денес, 9 февруари е Денот за побезбеден Интернет.

- Сé уште не сум имал пациент со таква фобија, но многу луѓе надвор од ординацијата ми се жалат на ова. Им советувам да не ја развиваат „негативната смисла“, како што ние стручно го нарекуваме стравот од нешто што може да се случи.

Во спротивно, оваа фобија ќе добие размери на депресија - вели психијатарот Михаил Левенски.

Советите на лекарите секогаш се корисни, но двата горенаведени случаи, без разлика дали некој ги смета Аќимовски и Бошковски за виновни или не, јасно покажуваат дека нашите граѓани се склони да веруваат во сé што ќе се појави на „Фејсбук“ или на „Јутјуб“, само ако изгледа доволно автентично. Притоа, забораваат на можностите што ги нудат „фотошоп“ или некои други алатки за монтирање слики и видео.

- Интересно што тоа е така главно во Македонија. Нашето искуство во Западна Европа покажува дека луѓето се многу скептични кон она што го гледаат на Интернет. Тешко може да му се нанесе штета на некого со објавување компромитирачки фотографии или видео ако луѓето не веруваат во неговата автентичност, колку и да е добро направена монтажата. Знаете, стравот од Интернет е претеран. На пример, објавувањето компромитирачки материјали на Интернет не е многу различно од делењето такви материјали по поштенските сандачиња. Прашање е како државата ќе се справи со тоа - истакна Џое Мекнами од Европската асоцијација за дигитални права, најголема невладина организација во Европа, во која е вклучена и македонската „Метаморфозис“.

Ново оружје во валканата политичка војна

Колку Интернетот е моќно оружје се гледа по тоа што глобалната мрежа се користи речиси во сите афери. Слободан Томиќ, новинар на МТВ, го доби прекарот Пастир откако беше објавено на Интернет дека подготвува исценирана дебатна емисија со премиерот Груевски, по што неговата емисија „Гласот на народот“ го смени името во „Отворено со народот“. Златко Јанковски од Секторот за евроинтеграции во Владата премногу се опуштил на својот „Фејсбук“-профил, нарекувајќи ги „предавници“ неколкумина новинари. Не му вредеше многу објаснувањето дека нападите врз новинарите ги правел по приватна линија. И, ако Владата не го разреши од функцијата, неговиот кредибилитет сигурно е нарушен.

Но Големиот брат, скриен во пајаковата мрежа на Интернетот, може да значи и нешто друго. Тоа најдобро го знае Махмуд Ахмединеџад, иранскиот претседател, кој сигурно ќе ја применеше кинеска интернет-цензура ако знаеше дека му се подготвува револуција. Револуционерите се организираа токму преку „Фејсбук“.

Ги прашавме нашите политичари дали се плашат од Интернет. Одговорот најчесто беше насмевка и кревање на рамениците.

- Ако ми пуштат нешто, ќе се снаоѓам како знам и умеам. Ние во СДСМ презедовме некои мерки, компјутерската мрежа ни е дополнително заштитена, но реално ќе се справиме со евентуална монтажа или подметнување кога таа ќе се случи - вели Јани Макрадули.

Тито Петковски смета дека државата слабо ги штити граѓаните од оваа појава.

- Нашава држава навистина нема механизам за заштита од ова. Треба да се преземат европските искуства. Јас навистина не знам што ние би можеле да направиме да се заштитиме - вели Петковски.

Пратеникот на ВМРО-ДПМНЕ Влатко Ѓорчев не ни помислил дека некој може и на него да му монтира нешто. За него најбитно е да се заштитат малолетниците и децата.

Девојчињата најисплашени за својата чест

Покрај сите жртви на глобалната мрежа, една група јасно се издвојува. Тоа се девојките, најчесто малолетните. Така беше и со првиот случај откриен во 2004 година, кога момче од скопската населба Кисела Вода ја снимило девојката кога воделе љубов. На експлицитната снимка јасно се гледа како момчето ја користи љубовта и довербата на својата девојка за да ја убеди да се снимаат.

Елена Стојановска од Дирекцијата за заштита на податоци го анализира овој аспект.

- Лани имавме 120 случаи на лажни профили на „Фејсбук“ и убедливо најголеми жртви се девојчињата. Имавме и пријави за три снимки на „Јутјуб“. Во вакви случаи ние реагираме до „Фејсбук“ и до „Јутјуб“ со барање да се избрише снимката или профилот. Тие досега позитивно реагираа на сите наши барања. Но нема некој ефект. Само што ќе избрише некој профил или снимка, истиот корисник пак го поставува. Ова е како играње мачка и глушец - вели Стојановска.

Таа појаснува дека ваквите појави, според нашите закони, можат да се санкционираат само ако спорната содржина е поставена (хостирана) на македонски Интернет сајт.

- Единственото решение е во едукацијата. Пред сé кон младата популација, но и кон другите корисници на Интернет. Размисли добро пред да постираш. Еве сега имаме еден актуелен случај, каде што ученици направиле видео на „Јутјуб“ со нивен професор, каде што го нарекуваат со погрдни зборови - вели Стојановска.

Таа објаснува дека кога станува збор за кривично дело, случаите ги предаваат на МВР, односно на нивната Единица за борба со компјутерскиот криминал.

„Метаморфозис“: Цензурата не е спасот

Сите форми на превенција од ризици мора да се засноваат на урамнотежување на потребите за заштита од криминалните дејства, со реално согледување на предностите што ги носат новите технологии. Едновремено, мора да се воспостават и механизми за транспарентност и отчетност со кои граѓаните ќе имаат директна моќ да спречат или да санираат злоупотреба од страна на надлежните институции, сметаат во фондацијата „Метаморфозис“.

Според нив, потребно е јакнење на капацитетите на образовниот систем за пренос на знаења и вештини за справување со ризиците од страна на учениците, студентите, наставниците и педагозите, со приспособување на наставните програми на современите потреби, јакнење на јавната свест на важноста на заштитата на приватноста и безбедноста поврзани со новите медиуми кај населението, особено родителите и старателите, јакнење на капацитетот на системот за социјална заштита за превенција и справување со ризиците поврзани со новите технологии и финансирање сеопфатни научни студии за утврдување на точното ниво на ризици и најпогодните начини за справување со нив.

Стравот доведува до автодеструктивност

Психологот м-р Мирка Ололовска од психолошкото советувалиште „Тајна“ имала случаи кога граѓанин и се жалел дека го прислушуваат и на девојче кога било преплашено дека интимната снимка со нејзиното момче ќе се најде на Интернет.

- Кога таквите личности бараат помош затоа што стравуваат од ова, или затоа што стравуваат дека некоја нивна лична интимна сторија, фотографија и слично без нивно одобрение или знаење ќе им стане достапна на другите, тогаш ние како психотерапевти се соочуваме со неколку емотивни состојби кај личноста, односно се сретнуваме со еден микс од емотивни доживувања, кои даваат една нетипична клиничка слика. Во помошта што им ја даваме најпрво ја поттикнуваме личноста да зборува за своите чувства, односно да ги осознае, да ги доживее своите чувства на повреденост, на лутина, гневност, тага, засраменост, страв од тоа што ќе биде понатаму како со неа, така и од тоа кои злоупотреби може да се случат и како таа ќе може, односно дали навистина ќе биде во состојба да се справи со сето тоа во иднина - вели Ололовска.

Таа, од досегашното искуство, предупредува дека ова доведува до автодеструктивност.

Автор: Александар Божиновски

Веста е прочитана: Оценка:

Оставете коментар

Правила за објавување на коментарите

jovan
Internetot e trend na modernoto vreme, i tuka ne mozeme nisto. Onie "domakinki" i "devojcenca" na koj im stavile porno snimki na internet, sleden pat neka pazat kade i so kogo se onadat, i neka ne glumat ludilo i postenje, a se snimale duri i na javni mesta vo prisustvo i na drugi. Internetot e "opasna" rabota, no internetot e momentalno najgolemiot prozorec do vistinata. Ako na nekoj mu smeta toj prozorec, toa e veke druga rabota. Deka ima i mestenki ,ima, no ima prostor i za demanti na tie mestenki. Sepak na kraj vistinata pobeduva. Generalno gledano internetot e momentalno najdobroto "oruzje" so koe moze da se brani vistinata i slobodata na razmisluvanje i pokraj toa sto ima moznosti i za zloupotreba na istoto "oruzje".(oginot moze da te zgree no moze i da te izgori, no oginot mu e potreben na covekot)

Pero_MKD
Poentata so internetot e:Moze nekoj lesno da objavi tvoi intimni fotografii, ili da pishuva nevistini za tebe i da te diskreditira, no sekade vo svetot pa verojatno i kaj nas postoi zakon za kleveta (shto e bitno dali nekoj klevetata ja kazal na internet forum ili sl. ili vo shkolo, diskoteka, vo selska meana itn.)pa ako nekoj iznesuva lagi, toj istiot moze da bide i tuzen.Btw, so fotografiite e ist slucaj: ne smee nekoj da objavuva tvoi licni fotografii ili da manipulira so niv, bez tvoe licno odobrenie (barem taka e vo SAD, verojatno i kaj nas e toa nekako regulirano).Btw, dokolku e potrebno, lesno moze da se otkrie lokacijata na kompjuterot od koj e isprateno neshto(slika, tekst i sl) na serverot na nekoj veb sajt. Lugje nemojte da mislite deka ste anonimni so toa shto ke stavite eden nickname-webmasterot na Nova Makedonija (ili bilo koj veb sajt) moze da ja otkrie IP adresata na vashiot kompjuter, a internet provajderot moze da ja dade lokacijata (adresata) na kompjuterot od koj shto pishuvate. E sega shto se odnesuva do licnite podatoci, bankovni transferi i ostanato, treba malku da pripazite.Postojat iljada nacini da vi gi ukradat licnite podatoci (preku fishing, trojani, wormovi, a vie i nema da imate poim za toa) od vashiot kompjuter dokolku soodvetno ne e zashtiten, i ne cuvajte vazni podatoci na vashiot kompjuter, osven ako ne e soodvetno zashtiten so soodveten antivirus i firewall softver,ako ne morate, voopshto ne chuvajte vazni podatoci na licen kompjuter. Ako ja koristite kartichkata za kupuvanje preku interenet, ondak koristete debitna kartica i stavajte onolku pari kolku sto mislite da potrosite, ako ne gi potrosite, izvadete gi , za sekoj slucaj. Sepak, pari mozat da vi ukradat i od doma, mozat da ograbat i banka, i toa shto postoi odreden rizik pri koristenjeto na internetot za vakvi raboti, ne znaci deka treba i da ne se koristat blagodetite koi ni gi nudat raznite internet servisi...samo informiraj se dobro, i pamet u glava!

BOBY
I EVE TI DEMANT NA SESTO IMAS IZNESENO , nie-POGOLEMIOT del MAKEDONCI imame uplav OD SESTO E NOVO.(za nas ,neli nie sme posledni vo se) ne me cudi i ova sega sto e napisano od vas . ova se vika PLASITENJE vrapcinja. NIKOJ NIKOGO NE TERA SO SILA DA STAVA PODATOCI , a za deca , pa toa e sovesta na roditelite vo prasanje..INAKU , AKO NEKOJ NEKOGO PRISLUSKUVA ILI CINKARI , toa e zatoa sto NEMA ZAKON ..KAJ NAS ZAKONITE GLASAT OD EDNA DO DESET , GODINI ZATVOR za odredeni krivicni dela. e toa go nema nikade vo svetot.. ZATOA SEGA VIE KE NI KAZUVATE KAKO INTERNETOT BIL OPASEN...

Musso
Знаете што: Кога сакте да се сликате, да с еескпонифрате, да с епрајте дека сте некој и нешто преку бмедиум - кога тогаш ќе го “кркате стапот“ на интернет. Има две основни причини - Вашето прекумерно его да се покажете “кој-сте и што сте“ (Леле дедо че ме гледа на телевизија) и втората Зависта и злобата (читај колумни на Алек Р. во Нова Македонихја) на “иритираните“ персони. Зошто некој би “рушел, лажирал и фалсификуивал пропфил на Муссо“? Треба да има причина за тоа, ама и да ја има, му треба некаков “повод“ од Муссо како на пример Муссо да “ја симне маската“ да се “клај на Facebook или Youtube“ замислувајќи се или занесувајќи се дека е “некој и нешто“. Рака на срце Муссо е (само)убеден дека е “некој и нешто“ оти нешто и сторилк (создал) во животот - за своето семејство, разбира се, си ги “покажува рогоите“ на овакви форуми и добива “адекватна“ реакција од “засегнатите“. И што е тука сега повод за “страв од интернет“? Нема причина - ако не сакаш да де “черечат, растураат“ па и разоткриваат и прикажуваат во вистинско свтело - немој да се топориш. Ако пак те наклеветат го имаш истиот медиум и простор за демант, контра реакција... И се така и така, АМА Муссо да Вепотсети - уличната лустрацихја која доопрва следува - ТАА Е ПРЧИНАТА за вакви написи и “психијатриски“ коментари. Наздравје... Интернетот е заебана работа АМА пак велма СЕКОЕ ЗЛО ЗА ДОБРО. Светот оди напред во позитивна насока (реузлтатно движење помеѓу два вектора) и да не беше така досега човетсштвото одмана ќе беше збришано. ОПТИМИЗАМ и покрај се!